Hükümet Sözcüsü, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Cemil Çiçek, Bakanlar Kurulu toplantısının ardından açıklamalarda bulunarak soruları yanıtladı. Çiçek, 1 Mayıs’ın Emek ve Dayanışma Günü olarak kutlanmasına ilişkin kararın imzaya açıldığını söyledi.
1 Mayıs’ın Taksim’de kutlanılmasına yönelik taleplerle ilgili olarak, şöyle konuştu: “Bizim arzumuz, toplantıların, devletin, mülki makamların, valiliklerin, kaymakamlıkların daha evvel ilan ettikleri yerlerde yapılmasıdır. Çünkü biz de siyasi partiler olarak miting yaparken her istediğimiz yerde değil, önceden ilan edilmiş yerlerde yapıyoruz. Mesela biz mitingi hiçbir zaman Kızılay’da, Meclis’in önünde yapmadık partiler olarak. Bütün siyasi partilerimiz Sıhhiye’de ya da Tandoğan’da yaptı. İstanbul’da da ilan edilmiş yerlerde yaptı. İlan edilmiş yerlerde bu toplantıların yapılmasını hem arzu ediyoruz hem de teşvik ediyoruz ve destekliyoruz. Onun dışındaki çaba ve gayretler kamu düzeni, kamu barışı açısından böylesine anlamla bir günün mahiyeti ve kamuoyunda değerlendirilmesi açısından bunun önemli olduğunu düşünüyoruz.”
Çiçek, “Biz bu güne özel bir toplantı mekanı ilan etmiyoruz. Bütün meslek kuruluşları kendi düşüncelerini ifade etmek ister miting şeklinde ister protesto şeklinde ifade etmek istiyorsa önceden ilan edilmiş yerlerde yapıyorlar. Dolayısıyla bunlar önceden ilan edilmiştir. 1 Mayıs hesaba katılarak plan yapılmış ilanlar değildir. Herkes oralarda bu düşüncelerini, bu kanaatlerini açıkçı ifade edebilirler. Buna bir engel yok. Onun dışındaki hususlar çeşitli sebeplerden dolayı doğru değildir. İşte sürtüşmeler, tartışmalar o zaman başlıyor. Bir taraftan böylesine önemli bir gün ama öbür tarafta yasaları yok farz ederek bir tartışma açmak bence faydalı olmaz” diye konuştu.
Çiçek, yaşanan olaylardan görünen hususun, terörle mücadelede çok kapsamlı bir çaba ve gayret sürdürülmüş olmakla birlikte, bir kısım yasa dışı örgütlerin bu tür toplantıları istismar etmesi olduğunu belirterek, “Düzenleyicilerin bu düşüncede, kanaatte olmadığını biliyoruz ama buna rağmen bu toplantılara katılmak suretiyle bir kısım insanların mallarına, canlarına zarar verdiğini, kamu malına zarar verdiklerini geçmiş tecrübelerde gördük. Bunun için de vatandaşlarımızın, işçi kardeşlerimizin son derece uyanık olmaları ve bunlara fırsat vermemeleri gerekir. Emek ve dayanışma günü hayırlı olsun” dedi.
TATİLİN MALİYETİ FAZLA
1 Mayıs’ın tatil günü olmasını arzu etmediklerini ifade eden Cemil Çiçek, şöyle konuştu: “Çünkü tatilin getirdiği ilave bir sürü yükler var. Türkiye, dünya büyük bir ekonomik durgunluk içerisindeyken, 1 günlük kayıp en az 2 katrilyon liradan aşağı değildir. Bunun toplu sözleşmelerden gelen sıkıntıları var. Başkaca maliyetleri var. Rekabet gücünü azaltan yanları var. Çünkü o gün tatil olunca fabrikalar, iş yerleri çalışmayacak. İşlemler gecikecek. Bütün bunlar hesaba katılarak tatil olma mecburiyeti de yok. Dünyanın her tarafında da bu tatil olarak kutlanılmıyor. Bazı günleri zaten tatil olmadan da kutluyoruz.”
Sendikalar kararlı: 1 Mayıs’ta Taksim’deyiz
AK Parti Milletvekili Agah Kafkas, 1 Mayıs’ın, Bahar ve Çiçek Bayramı olarak kutlanması için yasa teklifi vermişti. Sendikalar da, 1 Mayıs’ın tatil edilmesine ilişkin taleplerini, Çalışma Bakanı Faruk Çelik’e iletmişti.
TÜRKİYE’NİN ’1 MAYIS’ TARİHİ
Türkiye’de 1 Mayıs’la ilgili bazı satır başları ise şöyle:
1923’te 1 Mayıs Amele Bayramı ilan edildi ama bir yıl sonra kitlesel kutlamalar yasaklandı. İki yıl sonra da toptan kaldırıldı.
1 Mayıs, 1935 yılında çıkarılan Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki Kanun ile “Bahar Bayramı” olarak kabul edildi. Ancak diğer genel tatil günlerinden farklı olarak bu gün için çalışanlara ücret ödenmemesi kararlaştırıldı. Daha sonra çıkartılan kanunlarla 1951’de yarım günlük ücret ödenmesi, 1956 yılında ise tam gün ücret ödenmesi kabul edildi.
İşçilerin 1 Mayıs’ı kutlaması için 1975 yılının beklenmesi gerekti. O yıl, İstanbul’da Tepebaşı’nda bir düğün salonunda DİSK tarafından 1 Mayıs kutlandı.
İLK MİTİNG 1976’DA YAPILDI
1976 yılında ilk kez 1 Mayıs mitingi yapıldı. Taksim Meydanı’nda yapılan mitinge ülkenin dört bir yanından onbinlerce kişi katıldı.
1977: KANLI 1 MAYIS
1977 yılında DİSK yöneticilerinin hesaplamalarına göre, 500 bin kişinin katılımıyla en görkemli 1 Mayıs mitingi yapıldı. DİSK Genel Başkanı Kemal Türkler’in konuşması sırasında açılan ateş sonrasında yaşanan olaylarda 36 kişi yaşamını yitirdi.
12 EYLÜL SONRASI KUTLAMA YASAKLANDI
12 Eylül askeri müdahalesinin ardından 1 Mayıs kutlamaları yasaklandı, 1 Mayıs tatil olmaktan çıkartıldı. 12 Eylül sonrası ilk yasal etkinlikler, İstanbul ve Ankara gibi büyük kentlerde, 1985 yılından başlayarak kapalı salon toplantıları şeklinde ve resmen 1 Mayıs adı verilmeden yapıldı.
1993: MEYDANLARA DÖNÜŞ
1993 yılında 1 Mayıs yeniden meydanlarda kutlanmaya başlandı. Türk-İş, 1 Mayıs’ı Abide-i Hürriyet Meydanı’nda düzenlenen bir mitingle kutladı. Böylece Türk-İş tarihinde ilk kez 1 Mayıs’ı alanlarda kutlamış oldu. DİSK ise aynı gün Pendik Meydanı’nda düzenlediği mitingle 1 Mayıs’ı kutladı.
BİRÇOK İLDE KUTLAMA
1998’de 12 Eylül sonrasında ilk kez 1 Mayıs yaygın biçimde kutlandı. Türk-İş, Hak-İş, DİSK ve KESK tarafından İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin, Adana, Çanakkale, Diyarbakır, Malatya, Gaziantep ve Samsun başta olmak üzere pek çok ilde ve ilçede 1 Mayıs kutlandı.
30. YILDA ANMAYA İZİN VERİLMEDİ
2007 yılında, 1 Mayıs 1977’nin otuzuncu yıldönümünde Taksim’de yapılmak istenen anmaya izin verilmedi. Tüm İstanbul’a yayılan olaylar yaşandı, çok sayıda kişi gözaltına alındı. Buna rağmen sendika başkanları, bazı yöneticiler ile birlikte Taksim’e çıkarak açıklamalar yaptı.
Sendikalar bu yıl 1977’den sonra ilk kez 1 Mayıs’ı Taksim’de kutlamak istediklerini belirtmişti. Ancak Hükümet, 1 Mayıs’ın resmen izin verilen alanlarda kutlanabileceğini açıkladı.
DÜNYADA KİM, NASIL KUTLUYOR?
Çeşitli adlar altında 1 Mayıs’ı resmen tatil olarak kabul eden ve kutlayanlar şöyle:
1 Mayıs Bayramı: Aland, Arnavutluk, Bangladeş, Bulgaristan, Cebelitarık, Çek Cumhuriyeti, Doğu Timor, Eritre, Finlandiya, Gambiya, Hindistan (bölgesel), İsveç, İzlanda, Karadağ, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Lüksemburg, Makedonya, Nepal, Norveç, Slovakya, Slovenya, Sri Lanka, Svalbard ve Jan Mayen, Sırbistan, Vatikan, Yunanistan.
Emek Bayramı: Almanya, Andorra, Angola, Anguilla, Arjantin, Aruba, Avusturya, Bahreyn, Barbados, Batı Sahra, Batı Şeria, Belarus, Belçika, Belize, Benin, Bolivya, Bosna Hersek, Botsvana, Brezilya, Burkina Faso, Burundi, Cezayir, Cibuti, Çad, Çin, Ekvador, Ekvator Ginesi, El Salvador, Ermenistan, Etiyopya, Fas, Fildişi Sahilleri, Filipinler, Fransa, Fransız Guyanası, Fransız Polinezyası, Gabon, Gana, Gine, Gine-Bissau, Grenada, Guadalup, Guatemala, Guyana, Haiti, Hırvatistan, Hollanda Antilleri, Honduras, Hong Kong, Irak, İspanya, İsviçre (bölgesel), İtalya, Kamboçya, Kamerun, Kırgızistan, Kolombiya, Komoro Adaları, Kongo Cumhuriyeti, Zaire, Güney Kore, Kuzey Kore, Kosta Rika, Küba, Laos, Macaristan, Madagaskar, Makau, Kenya, Letonya, Liechtenstein, Litvanya, Lübnan, Malavi, Malezya, Mali, Malta, Martinik, Mauritius, Mayotte, Meksika, Mısır, Moldova, Monako, Moritanya, Myanmar, Nijer, Nijerya, Nikaragua, Orta Afrika Cumhuriyeti, Pakistan, Panama, Paraguay, Peru, Portekiz, Reunyon, Romanya, Ruanda, Rusya, Saint Kitts ve Nevis, Saint Lusia, Saint Pierre ve Miquelon, San Marino, Sao Tome ve Principe, Senegal, Seyşeller, Singapur, Somali, Surinam, Suriye, Svaziland, Şili, Tanzanya, Tayland, Tayvan, Togo, Tunus, Uganda, Ukrayna, Uruguay, Vallis ve Futuna, Vanuatu, Venezuela, Vietnam, Yemen, Yeni Kaledonya, Yeşil Burun (Cape Verde), Zambiya, Zimbabve.
İşçi Bayramı: Güney Afrika Cumhuriyeti, Vallis ve Futuna, Mozambik, Namibya.
Diğer: KKTC (İşçi ve Bahar Bayramı), Trans Dinyester (Uluslararası Emek Bayramı), Estonya (Bahar Bayramı), Kazakistan (Birlik Günü), Marşal Adaları (Anayasa Günü), Polonya (Devlet Bayramı).
