Karikatürist, illüstratör, dekoratör, sinemacı, tiyatrocu ve yazar Abidin Dino`nun zengin dünyasının tüm yönlerini yansıtan "Abidin Dino: Bir Dünya" başlıklı sergi, Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi`nde yarın açılacak.
Serginin tanıtımı dolayısıyla düzenlenen basın toplantısında konuşan Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müze Müdürü Nazan Ölçer, "bir büyük Türk aydınının, bir çağa şahitlik yapmış, pek çok şeyi yaşamış, bir imparatorluğun batışını, yeni bir düzenin doğuşunu, dünyanın her yerindeki çalkantılara şahit olmuş Abidin Dino`nun sergisini açmaktan çok mutlu olduklarını" söyledi.
"Sadece bir sergi değil, bir yaşamı yansıtmaya çalıştık" diyen Ölçer, sergide Abidin Dino`yu bütün yönleriyle anlatmaya çalıştıklarını kaydetti.
Ölçer, Abidin Dino`nun eşi Güzin Dino`nun, sanatçının arşivini Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi`ne bağışladığını ifade ederek, şöyle konuştu:
"Biz, bu sergi düşüncesini bir yıl kadar önce tasarlamaya başladık. Çünkü Abidin Dino`nun eşi bize büyük bir bağış yaptı. Sanatçının arşivini bize bağışladı. Bu, Türkiye`de çok sık görülen bir olay değil, ne yazık ki. İnsanların yapıtları bir ölçüde meraklıların özel koleksiyonlarında veya müzelerde kalabiliyor, ama asıl onları besleyen düşünce dünyası, onların kağıda dökülmüş kısmı, dostluklarının küçük, bölük pörçük kağıtlarda bile olsa şahitliği... Bütün bunlar yitip gider. Ama aslında sanatçıyı da günümüze taşıyan ve bizden sonrakilere de taşıyan faktör budur. İlk defa böyle büyük bir arşiv üniversite müzesine bağışlanıyor. Üniversite müzesine bağışlanmasının ayrı bir boyutu var. Üniversite demek öğrenciler demek, araştırmacılar demek, gelecek kuşakların da yararlanacağı kaynak demek."
Nazan Ölçer, sergiyi oluştururken 1300`ü aşkın eseri taradıklarını, bunun 482`sini çerçeveleyip duvara astıklarını, 250`sinin de vitrinlerde sergilendiğini bildirdi.
Serginin hazırlanmasında sanatçının yakın dostu Ferid Edgü ile Samih Rıfat`ın çok büyük katkıları olduğunu ifade eden Ölçer, geçen yaz vefat eden Rıfat`ı rahmetle andı.
Her sergiyi destekleyen kurumlar olduğunu belirten Ölçer, "Sabancı adını taşımamız her işi bizim yapabileceğimiz, kaynaklarımızın sonsuz olduğu anlamına gelmiyor" diyerek, Philips`in sergiye sponsor olduğunu söyledi.
-"EN GENİŞ KAPSAMLI SERGİ"-
Serginin genel konseptini oluşturan ekipte yer alan Ferit Edgü de serginin, bugüne kadar bir Türk sanatçı için gerçekleştirilen en geniş kapsamlı sergi olduğunu belirtti.
Edgü, serginin, sanatçının tüm dönemlerinden örnekler sunan bir retrospektif olmadığını dile getirerek, "Böylesi bir retrospektif çok daha kolay, ama aynı zamanda yanlış olurdu. Zira, söz konusu sanatçı, Abidin Dino yalnızca bir ressam değildi. Bu onu yanlış tanıtmak olurdu. Karikatürist Abidin, illüstratör Abidin, dekoratör Abidin, sinemacı Abidin, tiyatrocu Abidin, yazar Abidin..." diye konuştu.
Bu serginin, Abidin Dino`yu tüm bu yönleriyle kuşatmak amacı güden bir düşüncenin sonucunda doğduğunu anlatan Edgü, "Abidin Dino tabiri caizse şeytan tüyüne sahip bir insandı. Pek çok dostu vardı" dedi.
-YENİ ÜRÜN TANITIMI-
Philips Elektronik Ürünler Genel Müdürü Atilla Tüfekçi, Abidin Dino gibi çok yönlü bir sanatçının sergisine sponsor olmaktan onur duyduklarını söyledi.
"Türk sanat hayatının en önemli isimlerinden Abidin Dino sergisi aracılığıyla bir anlamda Türk sanatçılarına saygı duruşunda bulunuyoruz" diyen Tüfekçi, Abidin Dino`nun hayatı boyunca sinema sanatına büyük ilgi duyduğunu ve ödül kazanan "Goal" filmini çektiğini anımsattı.
Sergiye, yeni LCD televizyonun tanıtım kampanyası çerçevesinde sponsor olduklarını anlatan Tüfekçi, sergi kapsamında, Dino`nun filmlerinin bu ekrandan sanatseverlerle buluşacağını belirtti.
Serginin açılışı için Paris`ten gelen Abidin Dino`nun eşi Güzin Dino ise AA muhabirine yaptığı açıklamada, sergiyi çok beğendiğini belirterek, güzel bir sergi olduğunu söyledi.
Tahmin ettiğinden daha da düzgün bir sergileme ile karşılaştığını ifade eden Dino, sergiyi gezince çok duygulandığını anlattı. Güzin Dino, "Çoktan görmediğim resimler vardı, satılmış gitmiş. Onları tekrar görünce çok duygulandım" dedi.
Abidin Dino arşivini Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi`ne bağışladığını anımsatan Dino, "Kararı Ferid aldı. Bana sordu, ben de kabul ettim. Sakıp bey de Abidin`in arkadaşıydı. Onun için çok hoş oldu, ben de çok memnun oldum. Hem dostluk bakımından, hem de Abidin`in isteyeceği şekilde oldu" diye konuştu. dedi.
Güzin Dino, müze tarafından bastırılan "Abidin Dino: Bir Dünya" isimli kitaba yazdığı ön sözde ise eşine şöyle seslendi:
"Resimlerin bütün dünyayı dolaştı. Şimdi senden uzak kalmamak için seni seven sadık dostlarının çabası ile Yeniköy`ün bir adım ötesinde, cennet mekan bir saray müzede, Emirgan`da bir araya geliyor. Sen de zaten, az ötede, Rumelihisarı`nda yatıyorsun. Ve kırk yıllık bir aradan sonra Türkiye`nde... Mutluyum Abidin."
-SERGİ, 27 OCAK 2008`E KADAR AÇIK KALACAK-
Genel konsepti Ferit Edgü, Samih Rıfat ve Nazan Ölçer tarafından tasarlanan sergi, ölümünden 14 yıl sonra Abidin Dino`nun yaşamını ve sanatını gözler önüne sermeyi amaçlıyor.
Abidin Dino`nun kişiliğinin odak noktasını oluşturan dünya görüşü, ön yargısız biçimde sergileniyor. Dino`nun yüzlerce yapıtının, fotoğrafların ve yaşamının değişik evrelerini yansıtan dokümanların yer aldığı sergide, sanatçının yaşam öyküsü kendi ağzından ve kaleminden aktarılıyor.
Sergiye adını veren "Bir Dünya", Dino`nun yaşamını olduğu kadar sanatçının sözcüklerle, çizgilerle, renklerle ve biçimlerle tanıklık ettiği 20. yüzyılın çalkantılı dünyasını da anlatıyor.
Sergi, yarından itibaren 27 Ocak 2008 tarihine kadar görülebilecek.
-ABİDİN DİNO KİMDİR?-
Abidin Dino, 1913 yılında İstanbul`da dünyaya geldi ve 6 yaşına kadar Cenevre`de yaşadı. I. Dünya Savaşı`nın sonunda Paris`e göç eden aile, Abidin Dino`nun ilkokul yıllarında yeniden Türkiye`ye dönme kararı aldı. Sanat dünyasına 16 yaşında karikatürle giren ve yaşamının sonuna dek yazmayı sürdüren sanatçı, Türkiye ve Fransa`da geçen 80 yıllık yaşamı boyunca yazdıkları ve çizdikleriyle, kültür sanat dünyasında önemli izler bıraktı.
Henüz 20 yaşındayken 5 ressam arkadaşıyla birlikte "D Grubu"nu kuran Dino, 22 yaşında Sovyetler Birliği`ne giderek, yönetmen Sergey Yutkeviç`in ekibiyle sinema çalışmaları yaptı. 3 yıl süren Sovyetler Birliği deneyiminde geniş bir sanat çevresi edindi. Siyasal ortamın gerginleşmesi sonucu 1937 sonlarında Paris`e yerleşen Dino, burada Pablo Picasso, Tristan Tzara, Andre Malraux ve Gertrude Stein gibi önemli sanatçılarla çalışma fırsatını buldu.
Türkiye`ye döndükten sonra Selim Turan, Avni Arbaş gibi ressam arkadaşlarıyla "Liman Grubu"nu kuran Dino, Ses, Yeni Ses, Yeni Adam, Servet-i Fünun, Yeni Edebiyat gibi dergilere katkıda bulundu. Dino, 1939`da New York Dünya Sergisi Türk Pavyonu`nun hazırlanmasında sanat danışmanı ve dekoratör olarak çalıştı. Bu yıllarda siyasal baskılar altında çalışmayı sürdürürken Anadolu`nun çeşitli yerlerine sürgüne gönderilen Dino, sürgün yıllarında Anadolu`yu yakından tanıma fırsatı buldu, yazılarının yanı sıra heykeller yaptı, tiyatro oyunları ve senaryolar kaleme aldı. Abidin Dino, 1943`te Güzin Dikel ile Adana`da evlendi.
Sıkıyönetimin kalkmasıyla İstanbul`a dönme izni çıkan Dino, 1950`li yıllarda çalışmalarının sürekli yasaklanması sonucu yeniden yurt dışında yaşamaya başladı. Paris`e 1952`de yerleşen Dino, eşinin de yanına gelmesiyle yaşamının son 25 yılını Paris`te geçirdi.
Başta Paris olmak üzere Avrupa`nın birçok kentinde sergiler açan, eserleri büyük ilgiyle karşılanan Dino, 1966`da çektiği "Goal" adlı uzun metraj belgesel filmi ile British Academy tarafından Robert Flaherty Belgesel Ödülü`ne layık görüldü. Dino, Türkiye`deki ilk sergisini 1969`da Beyoğlu Galeri Bir`de açtı.
Dino`ların Paris`teki evi, başta Türkler olmak üzere her ulustan ziyaretçinin uğradığı bir mekan haline geldi. 1979`da Fransız Plastik Sanatlar Birliği`nin Onursal Başkanlığına seçilen Dino, 70`li ve 80`li yıllarda Türkiye`de birçok kişisel ve karma sergi açtı. Bu dönemde artan sağlık sorunlarıyla da mücadele eden sanatçı, yaşamının son yıllarında, yaz aylarını Türkiye`de ve özellikle boğaz kıyılarında geçirdi. Abidin Dino, 1993`te Paris`te kalp yetmezliğinden hayatını kaybetti.
