Danıştay`ınTarihi Yarımada Kararı

Danıştay 6. Dairesi, "Tarihi Yarımada-Eminönü İlçesi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planının Süleymaniye, Sultanahmet, Barbaros Evleri Turizm Merkezleri kapsamında kalan ve 6 ayrı madde olarak belirtilen kullanım kararları ile 30 ayrı madde olarak sayılan plan uygulama hükümlerinin" yürütmesini durdurdu.

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Şubesince, söz konusu plan uygulama hükümlerinin, "şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı" olduğu öne sürülerek, Kültür ve Turizm Bakanlığı`nın kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle Danıştay`da dava açılmıştı.

Davayı görüşen Danıştay 6. Dairesi, "Tarihi Yarımada-Eminönü İlçesi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planının Süleymaniye, Sultanahmet, Barbaros Evleri Turizm Merkezleri kapsamında kalan ve 6 ayrı madde olarak belirtilen kullanım kararları ile 30 ayrı madde olarak sayılan plan uygulama hükümlerinin" yürütmesini oy birliğiyle durdurdu.

Dairenin kararında, konunun teknik boyutu nedeniyle seçilen 3 profesörden oluşan keşif ve bilirkişi heyetince rapor düzenlendiği anımsatıldı.

Kararda, 2634 sayılı yasanın 7. maddesi hükmü uyarınca "Bakanlığın, Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve Turizm Merkezlerinde plan yapmaya, yaptırmaya, resen onaylamaya yetkili olduğu" ancak "Turizm merkezi olmayan veya turizm merkezi olmaktan çıkarılan bir alanda artık bakanlığın onay yetkisinin bulunmadığı" kaydedildi.

Dava konusu taşınmazlardan bir kısmını kapsayan Süleymaniye Turizm Merkezi`nin söz konusu imar planı onaylandıktan sonra alınan bir Bakanlar Kurulu kararıyla turizm merkezi olmaktan çıkarıldığı anımsatılarak, Kültür ve Turizm Bakanlığının Süleymaniye bölgesiyle ilgili kısımda plan onaylama yetkisinin bulunmadığı belirtildi.

"Bu durumda, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının Süleymaniye Turizm Merkezi içinde yer alan dava konusu taşınmazları kapsayan kısmında bu nedenle hukuka uyarlık görülmemiştir" denilen kararda, şu ifadelere yer verildi:

"Uyuşmazlığın Sultanahmet Turizm Merkezi kapsamında kalan İstanbul ili, Eminönü ilçesi, Sultanahmet mahallesi, 67 pafta, 58 ada, 1 ve 2 sayılı parsellere turizm tesis alanı lejandı ile arkeolojik park, turizm ve kültür alanı kullanım kararı getirilmesine ve ilgili plan notlarına ilişkin kısmına gelince;

Davalı idarece anılan kullanım kararının getirilmesine ilişkin olarak öne sürülen nedenler, bilirkişi raporunda yer alan tespitlerle birlikte değerlendirildiğinde, 10.7.1981 günlü, 13012 sayılı Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu kararıyla korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilen, kentsel ve arkeolojik sit alanında kalan, koruma grubu II olarak belirlenen anılan parseller üzerindeki eski Sultanahmet Cezaevi ve Tevkifevi yeni (...) Otel bahçesindeki arkelolojik park ve kazı alanına ek otel inşaatları yapılmasının temelini oluşturan ve toprak altındaki Roma-Bizans-Osmanlı kültür mirasını yok sayan, ulusal-uluslararası koruma hukukuyla bağdaşmayan ve kamu yararı kavramıyla örtüşmeyen söz konusu kullanım kararı ile bu kullanımı detaylandıran plan notlarında hukuka uyarlık görülmemiştir."

Dava konusu imar planı değişikliğinin uygulanmasında "hukuka uygunluk bulunmadığı" ifade edilen kararda, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu`nun 27. maddesi uyarınca yürütmesinin durdurulmasına oy birliğiyle karar verildiği kaydedildi.