Milli Reasürans Sanat Galerisi tarafından yürütülen Türkiye’de Kentsel ve Kırsal Mimari projesinin ikinci aÅŸamasında Kars, Ardahan, Oltu ve çevrelerini kapsayan çalışmalar sonunda Ali Konyalı’nın fotoÄŸraflarından oluÅŸan “KuzeydoÄŸu Anadol
Prof. Dr. Metin Sözen’in bilimsel danışmanlığında, Amelie Edgü’nün yönetmenliÄŸinde, AyÅŸe Gür ve Åžebnem Günaydın’ın asistanlıklarında gerçekleÅŸtirilen projede, Prof. Dr. Hamza GündoÄŸdu, Prof. Dr. Åžengül Öymen Gür ve Aarand Ross’un metinlerinin yer aldığı 256 sayfalık bir kitap da yayınlandı.
Kitapta Kars, Ardahan ve kırsalı ile çok kapsamlı Ani bölümü, Oltu ve çevresi yer alıyor. Kars’ın taÅŸ evleri, Çıldır’ın olaÄŸanüstü güzellikte kırsalı, kaleleri, figürlü mezar taÅŸları ve Oltu’nun Alatarla köyündeki ÅŸato ve Åženkaya’nın Gaziler köyündeki yaklaşık 350 yıllık ve Anadolu’da orijinal halde kalmış ender örneklerden biri olan ArslanpaÅŸa Camisi, Ali Konyalı’nın büyüleyici fotoÄŸrafları eÅŸliÄŸinde tarih, sanat tarihi ve mimari özellikleri ile inceleniyor.
Kitabın son bölümünde ise bu bölgeye komÅŸu olan ÇamlıhemÅŸin ve HemÅŸin yöresi, Ali Konyalı’nın fotoÄŸrafları eÅŸliÄŸinde Prof Dr. Åžengül Öymen Gür’ün “HemÅŸin ve ÇamlıhemÅŸin Konakları” baÅŸlıklı yazısında inceleniyor.
Kitapta toplam 360 fotoğraf, 83 mimari yapı planı ve rekonstrüksiyon çizimi, 21 gravür ve eski fotoğraflar ile 4 harita ve yerleşim planı yer alıyor. Ani bölümündeki fotoğraflar, plan, harita, mimari çizimler özellikle dikkat çekiyor.
Kuzey DoÄŸu Anadolu, geçmiÅŸi MÖ 5000’lere kadar uzanan tarihi içinde, Anadolu ile Kafkasya arasında bir geçit yeri olması nedeniyle kuzeyden ve güneyden gelen sayısız kavime yol vermiÅŸ, üzerinde çetin savaÅŸlar yaÅŸanmış ve çok sayıda devlete toprak olmuÅŸ, bu nedenle tarihin yanısıra kültürel zenginliÄŸi de bünyesinde barındırmıştır. Onlardan kalanlar ve benzersiz bir coÄŸrafya görülmeyi, belgelenmeyi ve ilgiliyi bekliyor. Sergi bu zenginliÄŸi tanıtmayı hedeflerken kitap ise bunları belgeliyor.
Prof. Dr. Metin Sözen kitabı sunuÅŸ yazısında şöyle belirtiyor: "Tarih boyunca farklılığını ve bütünlüğünü saÄŸlamış olan Kars, Ani ve yakın çevresinin özgün kimliÄŸini yansıtan bu çalışma, yapay sınırları aÅŸan bir büyük birikimi geniÅŸ çevrelere aktarma kaygısını içermekte, "derinlemesine yaklaşımlara" ipucu vermeyi hedeflemektedir. Öyle bir yaklaşımın yanı sıra belge ve bilginin konusu olan tarihsel-kültürel miras, bu kitapta özel bir bakış açısıyla elde edilmiÅŸ görsel malzemeyle örtüşmekte, ‘çok yönlü araÅŸtırmalara’ zemin oluÅŸturmaktadır. KuÅŸkusuz bu beklenti, altı az çizilmiÅŸ özgün bir kültür havzasına ilgiyi yoÄŸunlaÅŸtırmayı da kaçınılmaz görev bilmektedir".
|