Mevlana’yı Anlamak!

Aradığınız bir cevapsa ve içinizde hiç sönmüyorsa o cevabı bulma ateşi; bir bir seriliyor önünüze aradığınıza giden yolların kaldırım taşları… Bu bazen bir kitap oluyor, bazen bir röportaj, bazen de bir insan… Ben, Mevlana’yı merak ediyordum içten içe son bir yıldır. Mesnevi’yi almıştım bir özenti ve merakla… Bir iki sayfa okuyup ağır gelince de; ‘Bir gün mutlaka okuyacağım!’ kararlılığıyla koymuştum kitaplığıma.

‘Mevlana’ sorusu da öyle durup dururken düşmedi tabi aklıma. Bir yıl kadar önce; bir dergi için Konya kenti üzerine bir yazı yazmıştım. Mevlana’nın kenti dedim önce, Mevleviliği anlattım, Mevlana Medresesi’nden bahsettim uzun uzun. Şimdi dönüp baktığımda fark ediyorum ki; bir beton yığınını anlatmışım sadece. Binaları anlatmışım, Konya’daki binaların adlarından bahsetmişim. Yazımın içi bomboş kalmış da ben anlamamışım…

Kulağınıza çalınır ya bazı önemli isimler; yüzyılların eşiğinden gelmiştir de; siz de aşinasınızdır bu isme öyle ya da böyle. Kim sorarsa biliyorsunuzdur. Mesela Âşık Veysel dese biri; ilk olarak; halk şairi, ozan tanımlaması çıkar dilimizden. ‘Uzun ince bir yol’dur bizim için. Ya ötesi? Çok az şey biliriz… Mevlana da öyle değil midir aklımızın kısa yol tuşlarında? Adı Konya ile bütünleşmiş bir bilgin! Yüzyıllar öncesinden gelen sema ve Mevlevilik kültürünün özüdür sözüdür sadece bu isim bizim için.

Lafın kısası, Mevlana’yı merak ederken içten içe; bir gün elimde; Nezihe Araz’ın Mevlana’nın hayatını çok akıcı bir dille yazdığı ve sadece ‘kâtiplik’ yaptığını ifade etiği ‘Mevlana’nın Hayatı: Aşk Peygamberi’ çıktı karşıma, çok sevdiğim bir dostumun aracılığıyla. Okudum kitabı, okudukça açıldım. Gönlümüzde dönüp bakmaya korktuğumuz tozlu aynadaki bir parmak izi kadar acı bir yaraya dokundu bu kitap. ‘Kimiz biz? Neyiz? Nerden gelip nereye gidiyoruz?’ sorularını bir kez daha hissettim ta yüreğimde. Dünya tutkusuyla, ölümlülüğümüzü yok sayma ihtiyacıyla savrulduğumuz şu hayatta ne yapıyoruz? Ne yapıyorsak doğru mu yapıyoruz, yoksa yanılsamalarımızın içinde mi kayboluyoruz?