Türkiye`nin önemli mimarlarından Kemaleddin Bey`in çalışmalarının yer aldığı "Mimar Kemaleddin: Tarihin Dönüm Noktalarında Bir Mimar" sergisi, Taksim Sanat Galerisinde, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş`ın da katıldığı törenle açıldı.
Açılışta konuşan Topbaş, çağdaş mimariyi en iyi yorumlayan ilk meslektaşlarından biri olan Kemaleddin`in, bu sergiyle kendi döneminden bugüne taşındığını belirtti.
Mimarlığın bir usta-çırak ilişkisi olduğunu vurgulayan Topbaş, şunları kaydetti:
"Öncüleriniz, ustalarınız varsa iyi mimarlar yetiştirme imkanına sahip olursunuz. Şayet yoksa, sadece literatürde kalan değerler veya bazı dokümanlarla bu meslek kolay icra edilemez. İşte Mimar Kemaleddin, kendi döneminde dünyadaki hareketleri de takip ederek, özellikle Avrupa`yı, bu güzel çalışmanın yansımasını bize bırakan bir insan. Bugün kendisini, çalışmalarını, 80 yıl sonra fark eden, anlatan insanlar olması bizim için mutluluk vesilesidir. Bu çalışma, mimarlar ve mimarlık öğrencileri için önemli ufuklar açacaktır."
Serginin küratörlüğünü yapan Afife Batur da Mimar Kemaleddin`in klişeleştirildiğini ve yaratıcılığı, öncülük ettiği konular adeta geri planda bırakılıp, sadece milliyetçi ideolojinin sembolü bir mimar olarak tanımlandığını ifade ederek, "Bence bu ona yapılabilecek çok büyük bir haksızlıktı" dedi.
Sergi hazırlığı sırasında bildiği halde Kemaleddin Bey`in birçok yapısını yeniden dolaştığını ve incelediğini anlatan Batur, şöyle konuştu:
"Çok erken, 57 yaşında öldü. O kısa ömürde özellikle Vakıflar, o zamanki Evkaf Nezareti Sermimarlığı döneminde inanılmaz bir tempoyla çalışarak ve çevresinde büyük bir mimarlar organizasyonu kurarak, yapıtlar üretti. Sergide bunları kronolojik olarak izleyeceğiz. Ama ben o kronoloji dışında Kemaleddin`in görünen yüzünün arkasında ne vardı diye de baktım ve o izlenimleri size oluşturulan kapalı bölümde, düşünce kutusunda iletmeye çalıştım. Kararı izleyiciye bırakmak üzere sorularımızı yerleştirdim."
-YAPITLARININ MAKETLERİ SERGİLENİYOR-
Batur, sergide, Kemaleddin Bey`in aralarında Mahmut Şevket Paşa Türbesi, Ankara İkinci Vakıf Apartmanı, Edirne Karaağaç Gar binasının çatı yapısının da bulunduğu çeşitli maketlere de yer verdiklerini kaydetti.
TMMOB Mimarlar Odası Genel Sekreteri Necip Mutlu, Oda`nın 20 yıldan bu yana sürdürdüğü Ulusal Mimarlık Ödülleri ve Sergisi etkinliği kapsamında 2007-2008 döneminde Mimar Kemaleddin`in ele alındığını dile getirdi.
Bu çerçevede, 7-8 Aralık tarihlerinde Gazi Üniversitesinde mimar adına sempozyum gerçekleştirildiğini anlatan Mutlu, serginin ilk kez bu sempozyum sırasında üniversitenin rektörlük binasında açıldığını kaydetti.
Mutlu, serginin İstanbul`un ardından değişik illere de gideceğini bildirdi.
Konuşmaların ardından Kadir Topbaş, Afife Batur ve Vakıflar Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Tanyolaç`ın da aralarında bulunduğu davetlilerle sergiyi gezdi.
Sergi, 24 Ocak 2008 tarihine kadar açık kalacak.
-KEMALEDDİN BEY-
1870 yılında doğan Mimar Kemaleddin Bey, ilköğrenimini İbrahimağa Mektebinde tamamladıktan sonra, babasının görevi nedeniyle Girit`e gitti. Arapça ve Fransızca öğrendi. Şems-ul Maarif ve Numune-i Terakki mekteplerini bitirip, Mühendis Mektebine girdi. 1891`de okulu bitirdikten sonra öğrenimini tamamlamak için Almanya`ya gönderildi. Yurda dönüşünde, Mühendis Mektebinin Mimarlık ve Yapıcılık hocalığına atandı. Bir süre Seraskerlik Dairesi Baş mimarı olarak görev yaptı. 1908`den sonra Evkaf Nezareti İnşaat ve Tamirat Müdürü oldu. Ankara Evkaf Umum Müdürlüğü Heyeti Fenniye Müdürlüğü yaptı. İngiliz Krallık Mimarlar Enstitüsü üyeliğine seçildi. Eski Türk üslubunu, yeni gereksinimleri karşılayıcı biçimde uygulama çabalarıyla yeni bir çığır açtı.
Başlıca yapıtları, İstanbul 2, 3 ve 4. Vakıf Hanları, şimdi üniversite kütüphanesi olan Medreset-ül-Kuzzat, Ankara`da Gazi Eğitim Enstitüsü, Ankara İkinci Vakıf Apartmanı olan Kemaleddin Bey, 1927 yılında öldü.
