Van Depremi

Bugüne kadar yaşadığımız depremlerden ders almadık. Van Depremi’nin yol açtığı kayıplar her geçen saat daha da artıyor. Bölgede yaşayan birçok vatandaşımız ne yazık ki hayatını kaybetti ya da enkaz altında kurtarılmayı bekliyor. Biz bu gerçekle daha önce de pek çok kez karşılaştık, ama görünen o ki bu deneyimlerden bir sonuç çıkarmadık.

Deprem sonrası televizyon ekranlarında izlediğimiz görüntüler, bize beklediğimiz bir afete karşı ne kadar hazırlıksız olduğumuzu gösterdi. Tüm ülkemiz deprem gerçeğine karşı kırılgan olsa da, bilimsel bilgi hala prim etmiyor. Daha ne kadar acı yaşanması gerekir bilmiyoruz, ama bildiğimiz tek bir gerçek var. Eğer depreme karşı yapı güvenliğini tüm ülkede sağlamaz, depremden ders çıkartamazsak; bu topraklar daha pek çok acıya gebe olacak.

Van’dan ulaşan haberlere göre yaklaşık 60 yapı tamamen çöktü, köylerdeki yapıların durumu henüz belirsiz. Kamu yapılarının durumu ise yine içler acısı, pek çok kamu yapısı büyük zarar gördü. Karayollarında göçükler meydana geldi. Van’ın kırsal alanlarında ise büyük bir yıkım var ve hala bir yardım ulaşmış değil. Görünen o ki, Afet sonrasındaki organizasyon sorumuz hala devam ediyor. Afet sonrasında acil müdahalelerin organizasyonunu sağlayacak bir afet planı hazırlığımız yok. 

Van Depreminin en ciddi sonuçlarından biri ise, 1999 Marmara Depremi sonrasında geliştirilen deprem mevzuatına göre 5 – 6 yıl önce yapılan yapıların çökmüş olması. Nedenini söylemek için işin uzmanı olmaya gerek yok. Yıkılan yapıların yeterli mühendislik hizmeti almadığı, depremin yaratacağı darbe hesaba katılmadan inşaatlarının yapıldığı görülüyor. Ama denetim dendiğinde, yerel yönetimler ve yapı denetim firmalarının denetim işlevlerini yeterince yerine getirmediği ortada.

Hem yerel yönetimler, hem de vatandaşlarımız denetimsiz ve yeterli mühendislik hizmeti alınmadan yapılan yapılar konusunda gereken duyarlılığı kazanamadı. 74 milyon, hepimiz bu konuda suç ortağıyız. Depreme karşı güvenli yapılar yapmak, yapıları denetlemek oldukça kolay olmasına karşın, maliyetlerden kaçmak üzere bilime kulak vermiyoruz. Depremi kabul ederek bu gerçeğe uygun yapı yapmaktan sürekli kaçıyor ve acılarımızı kadere bağlıyoruz.

Her depremden sonra söylemeyi alışkanlık haline getirdiğimiz gibi, umarız bu deprem bir ders olur ve yeni acılar yaşamayız. Ama hem vatandaşlar olarak biz, hem de yöneticilerimiz deprem gerçeğini görmemekte bu kadar ısrarcı olmaya devam edersek, yeni acıların yolda olduğunu da kabul etmeliyiz.

En son Japonya Depremi sonrasında söylediğimiz gibi, umarız bu kez acılarımız yeni acıların yaşanmaması için ders olur. Unutmayalım afetlere karşı görev hepimizin ve bugün Van’da yaşayan dostlarımızın yanında olma günüdür.,

tayfunkahraman@gmail.com   www.tayfunkahraman.com