Afganistan’da Taliban yönetimi tarafından hazırlanan yeni ceza kanunu ve düzenlemeler, hem ülke içinde hem de uluslararası kamuoyunda büyük tepki topluyor. Gelen son bilgilere göre, Taliban’ın yürürlüğe koyduğu yeni sistemle birlikte “kölelik” uygulaması yeniden yasal çerçeveye alındı ve kız çocuklarının eğitim alması tamamen yasaklandı.
Yeni Ceza Kanunu Tartışma Yarattı
Taliban’ın açıkladığı yeni ceza kanunu taslağı, toplumun sınıflara ayrılmasını ve cezaların bu sınıflara göre uygulanmasını öngörüyor. Taslakta, “efendi” ve “köle” gibi kavramların hukuki terim olarak yer alması, köleliğin yeniden tanımlanması ve bazı cezaların “sosyal statüye göre” belirlenmesi eleştirilere yol açtı. Bu durum, ülkenin insan hakları sicilini daha da kötüleştirdi.
Kız Çocuklarının Eğitime Erişimi Kısıtlandı
Düzenlemelerle birlikte Afganistan’da kız çocuklarının eğitim alması da yasaklandı. Taliban yönetimi, kızların ortaokul ve üzeri eğitim kurumlarına kabul edilmesini engelleyerek, ülkedeki eğitim sisteminde cinsiyete dayalı ayrımcılığı bir adım daha ileri taşıdı. Bu yasağın, ülke tarihinde en geniş kapsamlı eğitim engellerinden biri olduğu belirtiliyor.
Uluslararası kuruluşların daha önce yaptığı değerlendirmelere göre, Taliban’ın 2021’de yeniden iktidara gelmesinin ardından kız çocuklarının eğitim erişimi sistematik olarak azalıyor; milyonlarca kız öğrenci eğitim hakkından mahrum bırakılmış durumda.
Uluslararası Tepkiler ve Haklar Alarmı
Bu kapsamlı yasa değişiklikleri, insan hakları örgütleri, Birleşmiş Milletler organları ve eğitim hakları savunucuları tarafından sert bir şekilde eleştiriliyor. Eğitim ve temel haklara erişimin insan haklarının ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulanırken, özellikle kız çocuklarının ve kadınların sistematik dışlanmasının Afganistan toplumunu geri götüreceği uyarısı yapılıyor.
Toplumsal Etkileri Derin Olacak
Uzmanlar, kız çocuklarının eğitimine yönelik bu tür kapsamlı yasakların uzun vadede ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel gelişimini olumsuz etkileyeceğini söylüyor. Eğitime erişimin engellenmesi, sadece bireylerin değil, ülkenin potansiyelinin de sınırlandırılması anlamına geliyor.
Afganistan’da insan hakları ve eğitim özgürlüğü alanındaki bu karanlık gelişmeler, bölge ve dünya gündeminde yakından izlenmeye devam ediyor. Dünya toplumunun bu tür uygulamalara karşı nasıl bir tutum alacağı ise önümüzdeki günlerde şekillenecek.
