Evcil hayvanlar, aile bireyi olarak kabul edilen ve düzenli bakım ile sağlık takibi gerektiren canlılardır. Kedi ve köpeklerin sağlıklı, uzun ve kaliteli bir yaşam sürebilmeleri için doğru beslenme, hijyen, parazit koruması ve zamanında yapılan aşılar büyük önem taşır. Veteriner hekimlere göre, aşı ve bakım programına uygun hareket edilen hayvanlarda hastalık riski büyük ölçüde azalır.
Uzmanlar, “Koruyucu hekimlik, tedaviden her zaman daha ucuz ve daha etkilidir. Düzenli aşı ve bakım, hayvanların yaşam süresini uzatır” görüşünde birleşiyor.
Temel Bakım Rutinleri
Beslenme ve Su Tüketimi
Evcil hayvanların yaşına, kilosuna ve ırkına uygun mama kullanılması gerekir. Yavru, yetişkin ve yaşlı hayvanların besin ihtiyaçları farklıdır. Temiz ve taze suya her zaman erişimleri olmalıdır.
Veterinerler, “Düzensiz ve dengesiz beslenme, bağışıklık sistemini zayıflatır ve hastalıklara davetiye çıkarır” uyarısında bulunuyor.
Tüy, Deri ve Tırnak Bakımı
- Haftada birkaç kez tarama yapılmalı
- Uzun tüylü hayvanlarda düğümlenme önlenmeli
- Ayda bir banyo (veterinerin önerdiği sıklıkta)
- Tırnaklar uzadıkça kesilmeli
- Kulak ve göz temizliği ihmal edilmemeli
Bu bakımlar hem hijyen sağlar hem de deri hastalıklarının erken fark edilmesine yardımcı olur.
Ağız ve Diş Sağlığı
Diş taşı ve diş eti hastalıkları, kalp ve böbrek sorunlarına kadar ilerleyebilir. Düzenli diş fırçalama, diş temizleme oyuncakları ve veteriner kontrolleri büyük önem taşır.
Parazit Koruması
İç Parazitler
İç parazitler sindirim sistemini etkiler ve ciddi kilo kaybı ile bağışıklık düşüklüğüne yol açabilir. Yavru hayvanlarda 2 haftalıkken başlayan iç parazit uygulamaları, yetişkinlerde 2-3 ayda bir tekrarlanmalıdır.
Dış Parazitler
Pire, kene ve bitlere karşı damla, tablet veya tasma şeklinde koruyucu ürünler kullanılır. Özellikle bahar ve yaz aylarında düzenli uygulama şarttır.
Uzmanlara göre:
“Parazit koruması sadece hayvanı değil, insan sağlığını da korur. Zoonotik hastalıkların büyük bölümü parazitlerle bulaşır.”
Kedi ve Köpeklerde Aşı Takvimi
Yavru Dönemi Aşıları
Kediler için temel aşılar:
- Karma aşı (FVRCP)
- Lösemi (FeLV)
- Kuduz
Köpekler için temel aşılar:
- Karma aşı (Parvo, Distemper, Hepatit, Leptospira, Parainfluenza)
- Bronşin (Kennel Cough)
- Kuduz
Yavru dönemde genellikle 6-8 haftalıkken aşı programı başlar ve 2-4 haftalık aralıklarla tamamlanır.
Yetişkin Dönemi Yıllık Aşıları
Her yıl tekrarlanması gereken aşılar:
- Karma aşı
- Kuduz aşısı
- Bölgesel risklere göre ek aşılar (Leptospiroz, Lyme vb.)
Veteriner hekimler, “Aşıların gecikmesi bağışıklık kalkanının zayıflamasına neden olur. Takvim dışına çıkılmamalıdır” uyarısında bulunuyor.
Kısırlaştırma ve Genel Sağlık Kontrolleri
Kısırlaştırma, hem kontrolsüz üremeyi önler hem de bazı kanser türlerinin riskini azaltır. Yılda en az bir kez genel sağlık muayenesi, kan tahlili ve ağız-diş kontrolü yaptırılması önerilir.
Ev Ortamında Güvenlik ve Konfor
- Zehirli bitkiler evde bulundurulmamalı
- Elektrik kabloları ve küçük cisimler erişimden kaldırılmalı
- Taşıma çantası ve güvenli alanlar hazır bulundurulmalı
- Oyun ve egzersiz ihmal edilmemeli
Uzmanlardan Hayati Tavsiye
Veteriner hekimlerin ortak görüşü şu yöndedir:
“Evcil hayvanların sağlığı, düzenli aşı takibi ve bilinçli bakım ile korunur. Erken teşhis, doğru beslenme ve parazit kontrolü, dostlarımızın uzun ve sağlıklı bir yaşam sürmesinin temel anahtarıdır. Aşı karnesi düzenli takip edilmeli ve her yıl veteriner kontrolü aksatılmamalıdır.”
