Dört yıllık savaş ve ekonomik izolasyon, Rusya Devlet Başkanı’nı giderek daha dengesiz hale gelen bir ilişkide yalvaran bir konuma düşürdü. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Mayıs ayında Halk Büyük Salonu’nda düzenlenen karşılama törenine katıldı. Xi Jinping bir zamanlar Vladimir Putin’e hayranlık duyuyordu. Şimdi ise onu yönetiyor. Vladimir Putin’in, bugün iki ülke ilişkilerinde daha zayıf konumda olduğu değerlendiriliyor.
Rusya’nın Çin’e Bağımlılığı Artıyor
Analize göre, Rusya’nın 2022’den bu yana karşı karşıya kaldığı ekonomik yaptırımlar, Moskova’yı Pekin ile daha yakın iş birliği kurmaya yöneltti. Çin, Rus petrolünün en büyük alıcılarından biri haline gelirken, iki ülke arasındaki ticaret hacmi de önemli ölçüde büyüdü.
Buna karşın uzmanlar, ticari ilişkilerde ağırlığın giderek Çin lehine değiştiğine dikkat çekiyor. Rusya’nın dış ticaretinde Çin’in payı hızla yükselirken, Rus ekonomisinin Çin pazarına olan bağımlılığı da önceki yıllara göre çok daha belirgin hale geldi.
Enerji Anlaşmalarında Son Sözü Çin Söylüyor
İki ülke arasındaki en önemli gündem maddelerinden biri enerji iş birliği olmaya devam ediyor. Ancak değerlendirmelere göre, Rusya’nın büyük önem verdiği yeni doğal gaz boru hattı projesinde Pekin yönetimi kendi şartlarını öne çıkarıyor.
Çin’in, enerji anlaşmalarında daha avantajlı fiyatlar talep ettiği ve bu nedenle bazı projelerin beklemeye alındığı belirtiliyor. Bu durum, Moskova’nın ekonomik açıdan Pekin’e duyduğu ihtiyacın arttığını gösteren örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.
Ortaklık Sürüyor Ancak Güç Dengesi?
Her iki ülke de kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda ilişkilerini “kapsamlı stratejik ortaklık” olarak tanımlamayı sürdürüyor. Rusya ve Çin, özellikle uluslararası platformlarda birçok konuda ortak hareket etmeye devam ediyor.
Bununla birlikte uzmanlar, mevcut ortaklığın artık daha çok Çin’in ekonomik gücü etrafında şekillendiğini ifade ediyor. Çin’in küresel ekonomideki ağırlığı ve finansal kapasitesi sayesinde iki ülke ilişkilerinde karar alma süreçlerinde daha etkili bir konuma ulaştığı belirtiliyor.
Yeni Döneme Dikkat Çekiyor
Uluslararası ilişkiler uzmanlarına göre Rusya ile Çin arasındaki iş birliğinin yakın dönemde sona ermesi beklenmiyor. Ancak iki ülke arasındaki güç dengesinin geçmiş yıllara kıyasla önemli ölçüde değiştiği ve Pekin’in birçok konuda daha avantajlı konuma geldiği değerlendiriliyor. Analistler, Ukrayna savaşının ardından oluşan yeni jeopolitik tablonun Rusya’nın dış politika ve ekonomi alanındaki hareket alanını daralttığını, bunun da Çin’in Moskova üzerindeki etkisini artırdığını ifade ediyor.
